ten points for a

well-designed school

1 A high-quality design that inspires users to learn

2 A sustainable approach to design, construction and environmental servicing

3 Good use of the site, balancing the needs of pedestrians, cyclists and cars and enhancing the school’s presence in the community

4 Buildings and grounds that are welcoming to both the school and the community while providing adequate security

5 Good organisation of spaces in plan and section, easily legible and fully accessible

6 Internal spaces that are well proportioned, fit for purpose and meet the needs of the curriculum

7 Flexible design to allow for short term changes of layout and use, and for long-term expansion or contraction

8 Good environmental conditions throughout including optimum levels of natural light and ventilation for the different activities within the buildings

9 Well-designed external spaces offering a variety of different settings for leisure, learning and sport

10 A simple palette of attractive materials, detailed carefully to be durable and easily maintained and to age gracefully Checklists have an obvious value but they do not in themselves lead to good design: good design is the result of the successful synthesis of these key points.

در کشور عزیزمان شاید بتوان گفت که با تلاش و همت های فراوان  هرروز مدارس زیادی  به دست خیرین یا آموزش و پرورش ساخته میشود که کاملا با جهتگیری های انقلابی و جهادی 30 سال پیش در بر قراری عدالت ستودنی  است. اما اگر این سیر به همین شکل ادامه پیدا کند و ما شاهد رفتار های بیخردانه در این امر باشیم در کمتر از چند سال بی شک خسارت این مدارس بیش از سود آنها خواهد بود.

مکعبهای آجری که تمام خاطرات نسل ما را پر کرده اصلا خوب نبودند! و برای فرزندان ما هم طاقت فرسا خواهند بود .کی به این فکر خواهند افتاد که  مدرسه فقط سرعت در احداث و استحکام در برابر زلزله نیست!

باید در این زمینه خیلی محتاط بود که اگر ظلمی به کودکانی شود که زبان اعتراض ندارند در آینده شان به شکلی دیگر تقاص خواهند گرفت ! هر چند که انگار این مکعب های آجری بد قواره تمامی ندارند و به مغز معلمان و مسعولین هم سرایت کرده و سیستم های آموزشی کشور از بس انتقاد به خود دیده و هیچ ثمره ممتازی نداشته که دیگر لمس شده ! هنوز کسی باور ندارد که مدرسه هم میتواند کیفیتی غیر از کیفیت مصالح آن داشته باشد. البته این کوتاهی من است که دارم سکوت می کنم و کسی را با این کیفیت آشنا نمی کنم. همین امروز ما دها سال در ساخت مدارس و صدها سال در شیوهی آموزش از ملل دیگر عقبیم شاید هم جلوییم!ولی امروز آنها خیز دیگری در امر مدرسه سازی بر میدارند . چه میشود خیری به جای ساختن مدرسه خردمندانه در پژوهشی سرمایه گزاری کند که کیفیت مدارس آینده را تضمین کند.

در انگلستان دولت برای این منظور یعنی تهیه طرحی برای مدرسه های جدید ۴۵ میلیون یورو سرمایه گزاری کرده!

Design Watch a narrated illustration of our top 25 urban design elements

     بسیاری از کیفیت های بصری شناخته شده شهری را میتوان با صرف وقت و هزینه بسیار کمترو با راه حل های گرافیکی برآورد.

     همچنین گرافیک ابزاری جدانشدنی از حرفه ی شهرسازی و به خصوص طراحی شهری است.در مطالب قبل به پتانسیل های حظورومشارکت محلی در طراحی اشاره کردم و گرافیک یکی ابزار های موثر در برقراری ارتباط با این گروه و انتقال حداقل اطلاعات لازم به آنها و در گیر کردن سریع مخاطبان با موضوع مورد بحث خواهد بود.

     براه انداختن جریان گرافیک واحد شهری و استفاده هدفمند از پتانسیلهای هنری بومی و محلی  به شهر هویتی را که مردم میخواهند خواهد داد و تاریخ را به زیبایی نقش خواهد زد!در اینجا دامنه وسیع گرافیک محیطی را در نظر مجسم کنید: نقاشیهای دیواری تابلوها دیوارنوشته ها آبنماها نورپردازیها حتی نقاشیها و تصاویر و پیامهایی که روی زمین کشیده میشود درختان نیمکتها سکوها روی اتوبوسها داخل اتوبوسها مترو بین پله ها همه جا میتواند مکانی برای هنر نمایی مردم شهر باشد و این هم مثل هر کار دیگری در شهر نیاز به مدیریت صحیح و جذب سرمایه مالی مناسب دارد.

    هنر یک طراح شهری باهوش این است که تمام اقشار جامعه را خصوصا آن عده که تواناییهای مفیدی دارند را شناخته و با خود در طراحی همراه کند.

    در این زمینه میتوان از تجربه های  public art,  urban graphic  وpublic art master plan  در امریکا و اروپا استفاده کرد.

شاید خواستن یک شهر خوب برای یک شهروند خیلی بدیهی تلقی و تصور میشود ولی راستش این است که معمولا کیفیت فعلی شهر ها هیچکاه فاصله زیادی با کیفیت مورد توقع و تصور شهروندانش ندارد!

منظور من این است که وقتی مردم متوجه بهداشت نامناسب شهر شدند بهداشت شهری در شهر ها پیاده شد.وقتی مردم احساس ترافیک میکنند خیابانها عریض تر می شدند یا خیابانهای جدید احداث شد.وقتی مردم هوای را آلوده میبینند فضای سبز در شهر ایجاد میشود. وقتی مردم به فرهنگشان توجه دارند بافت سنتی حفظ میشود .

همه چیز به همین سادگیست اول احساس نیاز است بعد ارائه امکانات .اینطور نبوده که آدمی چرخ را اختراع کند تا شاید بعدا به دردش بخورد!

همه حساسیت ها و مقصود من اینجاست که اگر نیاز به درستی و زودتر شناخته شود و زود پاسخ گفته شود (زودتر چرخ اختراع میشد!)چه بسا رنج و خسارت کمتری جامعه بشر متحمل شودو در مسیر تکامل سریعتر گام بردارد. 

این نظر را نباید منافی حکمت و دور اندیشی قرار داد  که باید انتظار بکشیم تا درد خودش را نشان دهد .متاسفانه مردم اغلب با درد ها کنار می آیند یا ما کوتاه می آییم .چه خوب بود که مردم هیچگاه از حل مشکلاتشان مخصوصا در سطحی که به تنهایی کاری از پیش نخواهند برد ناامید نشوند اینجاست که  متخصص و مسوول وظیفه اش را تعریف کند.

پس باید شهروندان ما بشناسند بخواهند  تا داشته باشند !

        روشهای تحلیلی عوامل کیفی یا به اندازه کافی وجود ندارند یا به علت مشکلات عدیده مورد استفاده قرار نمیگیرند.در حقیقت مطالعات مربوط به عوامل کیفی و بصری ضعیفترین بخش در مطالعات فرایند طراحی شهری است.این امر دلایل متعددی دارد.

بحرینی –فرایند طراحی شهری

کیفیت محیط و عوامل موثر بر آن

آنچه از نظر ما در اینجا اهمیت دارد مسئله تعریف نمودن و سنجش این عوامل است به این ترتیب که بجای استفاده از تصورات ذهنی و خیالی در مورد شناخت و اندازه گیری این عوامل بتوان ضوابط کمی و قابل سنجش ارائه داد. البته عواملی هستند که قابل تعریف نبوده و در قالب کمیات نمی گنجد.ولی برعکس برخی دیگر مثل دسترسی دقیقا قابل تعریف و اندازگیری می باشند.

مطالعات در زمینه کیفیت محیط ممکن است در یکی از سه شکل زیر مورد استفاده قرار گرفته و جنبه عملی به خود بگیرد.

1-حفظ عوامل و عناصر مفید و با ارزش

2- طراحی و برنامه ریزی  به منظور ایجاد عوامل مطلوبی که در حال حاضر وجود ندارند.

3-از بین بردن عواملی که از نظر کیفیت محیط نامطلوب است.

نکاتی که در بررسی های مربوط به عوامل کیفی محیط باید در نظر گرفته شده و رعایط شوند به قرار زیر است:

1. عوامل کیفی باید هم به وسیله متخصص حرفه ای (طراحان)هم خود مردم تعین شده سپس تلفیقی از آن دو دسته عوامل بدست بیاید.
2. عوامل کیفی باید بطور صحیح و با وضوح قبل از شروع کار تعریف شوند.
3. عوامل کیفی باید در سطح شهر اهمیت داشته باشند و فقط خاص یک ناحیه از شهر نباشند.
4. تاثیر عوامل کیفی باید در سطح فضاهای عمومی شهر باشند.بنابراین فضاهای خصوصی فقط در صورتی می توانند اهمیت و ارزش داشته باشند که فوق العاده قابل رویت بوده و یا بطور قابل ملاحظه ای مورد استفاده باشند.
5. در بررسی و کنترل عوامل کیفی باید عواملی را در نظر گرفت که بتوان مکانیزم خاصی را جهت کنترل آن به کار برد  .البته وجود چنین مشکلی یعنی عدم وجود ابزار و وسایل کنترل و دست یابی به هدفها ی تعیین شده در این مورد ممکنست بهانه خوبی برای مطرح نکردن عوامل مربوطه باشد.

(بحرینی –فرایند طراحی شهری)

 در طرحی شهری تصمیم فردی بی معناست.آیا یک انسان چقدر می تواند یک شهر را تجربه  بکند؟ برای همین هست که متخصص و طراح شهر باید از میان گروههای مردم که می توانند تجارب مشترکی از محیط پیرامونشان داشته باشند نماینده یا نمایندگانی  برگزیند و از این طریق به واقعیت های شهر  دست یابد و به شناخت که اولین مرحله در فرایند طراحی است برسد. گرچه این تنها منبع برای شناخت محیط شهری نیست ولی می توان جامعترین آن باشد . باید توجه داشت که به سبب عدم تخصص گروههای مردمی باید در جمع آوری و تحلیل هوشمندانه رفتار کرد تا از ظاهر اظهارات به حقایق کلی و باطن جامع معضلات و خواست های مردمی رسید.

به طور کلی جای آن دارد که عقلانیت باز شناخته شود و جامعه را با مبانی عقلی مانوس کرد نه با....

در سایه عقلانیت اولین خواسته عدالت خواهد بود عدالتی که نه یک خواست بلکه سرلوحه زندگی هر عضو جامعه است.این جامعه در شناخت عنصر خیر خواه پیروز خواهد بود.......

در بحث طراحی شهری ما علاوه بر سعی در مسیر رشد علمی مان باید همیشه

 _همراه نمودن مردم با خود در شناخت اصول و ارزشها و کیفیت های شهری

_ آگاه کردن آنها بر حقوق خود  و

_کمک به آن عده که به دنبال زندگی در محیطی مناسبترند و

_کمک گرفتن و ایجاد ارتباط قوی با کسانی که می خواهند مسئولانه به یاری ما بیایند و در آینده محل زندگیشان موثر باشند را مورد توجه فراوان قرار دهیم تا

 - اهمیت کار آشکار بشود و ازین طریق سیستم ها بر اساس خواست مستقیم مردم اصلاح بشود

- با بالا رفتن آگاهی مردم از کیفیت های ممکن محیط شهری و احساس نیاز از سوی آنها مشارکت و همکاری بیشتری از سوی آنها ببینیم.

- نزدیک تر شدن زبان مردم به عنوان مشتری و متخصصان و تعامل راحت و دقیقتر آنها باعث اطمینان از پاسخدهی طرح های شهری خواهد شد.

- مردم و تصاویری که آنها در ذهن دارند میتواند به عنوان منابع بی پایانی از اطلاعات در اختار ما قرار دهد که جوانب پنهان مسائل شهری را برای ما رو کند.

-در نهایت می توان در جذب سرمایه های مردم برای طرح های شهری موفقتر عمل کرد.

- چه بسا این گونه رفتار ها باعث احساس رضایت مردم از شهر و حتی روستا یشان باشد و بی شک که این درخت حاصلی جز عدالت اجتماعی به دنبال ندارد.

کار در ایران عزیز دیر و غیر هدفمند و سازمان نیافته و فقط در برخی شهر ها پیش میرود که فقط باعث هزینه های بیشتر خواهد شد. دوست عزیز وبلاگنویس این وظیفه به گردن توست و راه بسیار طولانی در پیش خواهی داشت به امید موفقیت همه مان در سایه الطاف الهی